MRA PC là chuỗi xung gradient echo phác họa dòng máu bằng cách định lượng sự khác biệt trong từ trường ngang giữa mô cố định và mô di chuyển. Tại mỗi thể tích khảo sát, sau một xung RF, một cặp gradient echomã hóa đối xứng nhưng ngược pha nhau được phát vào theo cùng một chiều; gradient echo đầu tiên làm khử pha và gradient echo thứ hai làm tái pha trong từ trường ngang. Các mô tĩnh không có thay đổi thực sự nào về pha vì chúng nhận được tác động từ hai từ trường bằng nhau nhưng đối nghịch nhau trong quá trình khử pha rồi sau đó tái pha. Tuy nhiên, máu lưu thông thì lại trải qua các vùng từ trường khác nhau khi mỗigradient echo được đưa vào. Các spin trong máu lưu thông bị chuyển pha trong xung khử pha, và sự chuyển pha này không được tái lập hoàn toàn trong xung tái pha. Tổng hợp phần lệch pha còn lại, có thể dương hoặc âm, xác định chiều dòng chảy, và mức độ lệch pha (tính bằng góc) tỉ lệ với tốc độ hoặc độ mạnh dòng chảy.B/KỸ THUẬT MRA TƯƠNG PHẢN PHA PC-PHASE CONTRAST:
- MRA PC là chuỗi xung gradient echo phác họa dòng máu bằng cách định lượng sự khác biệt trong từ trường ngang giữa mô cố định và mô di chuyển. Tại mỗi thể tích khảo sát, sau một xung RF, một cặp gradient echomã hóa đối xứng nhưng ngược pha nhau được phát vào theo cùng một chiều; gradient echo đầu tiên làm khử pha và gradient echo thứ hai làm tái pha trong từ trường ngang. Các mô tĩnh không có thay đổi thực sự nào về pha vì chúng nhận được tác động từ hai từ trường bằng nhau nhưng đối nghịch nhau trong quá trình khử pha rồi sau đó tái pha. Tuy nhiên, máu lưu thông thì lại trải qua các vùng từ trường khác nhau khi mỗigradient echo được đưa vào. Các spin trong máu lưu thông bị chuyển pha trong xung khử pha, và sự chuyển pha này không được tái lập hoàn toàn trong xung tái pha. Tổng hợp phần lệch pha còn lại, có thể dương hoặc âm, xác định chiều dòng chảy, và mức độ lệch pha (tính bằng góc) tỉ lệ với tốc độ hoặc độ mạnh dòng chảy.
- PC MRA được khảo sát theo ba chiều vuông góc nhau, và chiều dòng chảy được hiển thị bằng tín hiệu cao hơn hoặc thấp hơn so với nền xám xung quanh. Các bản đồ vuông góc cũng có thể được kết hợp lại để tạo thành một bản đồ các vùng tăng tín hiệu liên quan tới dòng chảy tổng thể mà không phụ thuộc chiều chảy. Giống MRA TOF, MRA PC có thể thu được bằng kỹ thuật 2D hoặc 3D. Trên lâm sàng, MRA PC được dung để đánh giá dòng bàng hệ sau chỗ hẹp.
- Một ảnh giả duy nhất của MRA PC là một sự lệch pha hơn 180 độ sẽ được diễn giải thành dòng chảy chậm theo chiều ngược lại. Hiện tượng nhiễu aliasing này dẫn đến việc xác định chiều dòng chảy không chính xác. Để tránh hiện tượng này, người ta chọn một thông số mã hóa vận tốc (VENC) để đại diện cho tốc độ tối đa được chờ đợi ở mỗi thể tích khảo sát. Giá trị này dùng điều chỉnh cường độ của gradient echo hai cực nhằm ngăn không cho chuyển pha vượt quá 180 độ.
- MRA PC có nhiều lợi thế so với MRA TOF. Đầu tiên là MRA PC có thể hiển thị chiều dòng chảy; đồng thời, nó chỉ hiển thị hình ảnh mô chuyển động, do đó các mô đứng yên với T1 ngắn như mô mỡ hoặc methemoglobin không thể hiện tín hiệu cao có thể gây nhiễu như trong MRA TOF. Một lợi thế nữa là MRA PC có thể hiển thị hình ảnh dòng máu chảy rất chậm vì nó không chịu hiệu ứng bão hòa như của TOF. Cuối cùng, MRA PC có thể được chụp sau khi đã bơm gadolinium mà không làm giảm chất lượng hình ảnh vì MRA PC không lệ thuộc vào giá trị của T1 trong quá trình tạo hình ảnh MRA. Sau khi tiêm thuốc tương phản, MRA TOF thường bị giới hạn vì gadolinium làm rút ngắn T1 và các tĩnh mạch cũng tăng tín hiệu.
- Bất lợi chủ yếu của MRA PC là nó dùng một TE dài hơn MRA TOF, dẫn đến tăng hiện tượng khử pha nội voxel và làm mất tín hiệu quanh chỗ hẹp và ở vùng xoáy. MRA PC 3D có cùng độ phân giải không gian nhưng mất nhiều thời gian chụp hơn nên dễ bị nhiễu do cử động hơn so với TOF 3D. Chính vì vậy, thông thường người ta dùng TOF 3D để khảo sát các động mạch sọ não. Tuy nhiên, nếu có nghi vấn rằng một cục máu đông bán cấp có thể nhìn giống tăng tín hiệu liên quan đến dòng chảy thì nên thực hiện MRA PC 3D. Vì TOF 3D không thể hiện chiều dòng chảy nên người ta cũng thường dùng thêm MRA PC 2D (thời gian khảo sát ngắn hơn nhiều so với MRA PC 3D) để đánh giá dòng chảy bằng hệ đảo chiều ở động mạch thông trước hoặc thông sau trong trường hợp hẹp động mạch cảnh trong hoặc đánh giá dòng chảy ngược ở động mạch thân nền do hẹp nặng động mạch này.
- Ở vùng cổ, kỹ thuật TOF được ưa chuộng hơn PC vì PC cần thời gian khảo sát dài hơn cho cùng một chiều dài khảo sát và cùng độ phân giải không gian. MRA TOF hai chiều cho hình ảnh tăng tín hiệu liên quan tới dòng chảy rất tốt và cho phép khảo sát toàn bộ cổ. So với TOF 2D, TOF 3D cho độ phân giải không gian tốt hơn và ít có nhiễu do phân tán pha hơn, nhưng lại dễ bị nhiễu do bão hòa hơn và không thể khảo sát ở một khoảng dài.Kỹ thuật TOF 3D do đó chỉ dùng để khảo sát vùng chia đôi động mạch cảnh. Kỹ thuật PC 2D được dùng để đánh giá chiều dòng chảy ở các động mạch đốt sống khi nghi ngờ có ăncắp máu động mạch dưới đòn. Tương tự, vì so với TOF, PC hai chiều nhạy hơn rất nhiều với những dòng máu chảy rất chậm nên nó thường được dùng để phân biệt hẹp nặng còn dòng chảy dạng tóc với tắc hoàn toàn.
Hình MRA PC bình thường và bất thường của đa giác Willis. (a) MRA PC 2D bình thường với chiều dòng chảy mã hóa từ phải sang trái (mạch máu sẽ sáng nếu dòng chảy từ phải sang trái và sẽ tối nếu dòng chảy từ trái sang phải). Bình thường tín hiệu của nhánh A1 ngược với tín hiệu của nhánh M1. (b) MRA PC hai chiều ở một đứa trẻ 4 tuổi với hẹp nặng động mạch cảnh trong trái cho thấy có dòng chảy ngược trong đoạn A1 trái (mũi tên) qua động mạch thông trước.Do đó A1 và M1 trái cùng có tín hiệu cao (cùng chiều).
Hình MRA PC 3D động mạch máu thận khi khảo sát chức năng tưới máu cho thận
Hình MRA PC 3D mạch máu não hoạt động bình thường
(Còn nữa)
(nguồn: thietbiysinh.com.vn)
Nhận xét
Đăng nhận xét